Ekipman rehberi№ 17
Sır alma nasıl yapılır? Sır bıçağı, tarak ve rulo karşılaştırması
Bal süzmeden önce sır nasıl alınır? Elektrikli sır bıçağı, sır tarağı ve sır rulosunun farkları, sır alma teknesi seçimi ve sırrın değerlendirilmesi.
Kısaca
- Sır, arıların olgun balın üzerini kapattığı ince mum tabakasıdır; bal süzülmeden önce alınması gerekir.
- Düz yüzeylerde sır bıçağı, çukur ve kenar bölgelerde sır tarağı, düzensiz yüzeylerde sır rulosu kullanılır.
- Sır alma teknesi sırrı ve akan balı toplar; sırdan elde edilen mum balmumu olarak değerlendirilir.
Arılar bal olgunlaşıp nemi yeterince düştüğünde petek gözlerinin üzerini ince bir mum tabakasıyla kapatır. Bu tabakaya sır denir. Sırlı petekler balın olgunlaştığının işaretidir; ancak sır açılmadan bal, süzme makinesinde gözlerden çıkamaz. Bu yüzden hasatta süzmeden önceki adım sır almadır.
Sır alma için hangi araçlar kullanılır?
| Araç | Nasıl çalışır? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|
| Elektrikli sır bıçağı | Isınan bıçak ağzıyla sırrı keser | Düz ve dolu petek yüzeyleri; hızlı çalışma |
| Sır tarağı | Dişleriyle sırrı kaldırarak gözleri açar | Çukur bölgeler ve çerçeve kenarları |
| Sır rulosu | Yuvarlanarak sırrı deler | Düzensiz yüzeyler; petek daha az zarar görür |
Çoğu arıcı bu araçları birlikte kullanır: yüzeyin büyük kısmı bıçakla alınır, bıçağın ulaşamadığı çukur bölgeler tarakla açılır.
Sır bıçağıyla sır nasıl alınır?
- Çerçeveyi sır alma teknesinin çerçeve askısına dik olarak yerleştirin.
- Bıçağı petek yüzeyine paralel tutun ve alttan yukarıya ya da yukarıdan aşağıya testere hareketiyle ilerletin.
- Sırrı mümkün olduğunca ince kesin; derin kesim petek gözlerine ve bala zarar verir.
- Bıçağın ulaşamadığı çukur ve kenar bölgeleri sır tarağıyla açın.
- Çerçeveyi çevirip diğer yüzde aynı işlemi yapın, ardından süzme makinesine yerleştirin.
Elektrikli sır bıçağı 12 V ile çalıştığı için uygun bir güç kaynağıyla kullanılmalıdır.
Hangi sır alma teknesini seçmeliyim?
Sır alma teknesi, kesilen sırrın ve sırla birlikte akan balın toplandığı çalışma alanıdır. Seçim, hasadın büyüklüğüne ve çalışma alanınıza göre yapılır:
- Büyük boy ayaklı paslanmaz tekne: Yoğun hasat ve rahat çalışma yüksekliği.
- Küçük boy paslanmaz tekne: Masa üstünde, az kovanlı hasatlar.
- Plastik tekne: Hafif, taşınması kolay ve ekonomik.
Sır alırken dikkat edilecekler
- Sırlanma oranına bakın: Çerçevenin büyük kısmı sırlanmamışsa bal henüz olgunlaşmamış olabilir.
- Sıcak ortamda çalışın: Ilık ortamda bal daha akışkandır; hem sır kolay alınır hem süzme verimli olur.
- Arıları uzak tutun: Hasat alanını kapalı tutmak, açıkta kalan balın yağmaya yol açmasını önler. Ballı çerçeveleri kapaklı bal taşıma sandığında taşımak da bu yüzden önemlidir.
Sır ne yapılır?
Sır alma teknesinde biriken sır, üzerindeki bal süzüldükten sonra değerli bir üründür. Sır mumu, kovanın en temiz balmumlarındandır ve eritilerek balmumu olarak değerlendirilebilir. Balmumunu doğrudan ateşte değil, dolaylı ve kontrollü ısıyla eritmek gerekir; aşırı ısınan mum tutuşabilir.
Sır aldıktan sonraki süzme adımı için bal süzme makinesi kullanım yazımızı okuyabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Sır nedir?
Arıların olgunlaşan balın üzerini kapattığı ince mum tabakasıdır. Sırlı petek, balın olgunlaştığını gösterir.
Sır bıçağı mı sır tarağı mı?
İkisi birlikte kullanılır: düz yüzeylerin büyük kısmı sır bıçağıyla alınır, bıçağın ulaşamadığı çukur ve kenar bölgeler sır tarağıyla açılır.
Alınan sır ne yapılır?
Üzerindeki bal süzüldükten sonra sır mumu eritilerek balmumu olarak değerlendirilebilir.
KEVSER ARICILIK
1995'ten beri arıcılık yapan, 1999'dan beri arıcılık malzemeleri tasarlayıp üreten Bursa Yıldırım'daki aile işletmesi. Sorularınızı arıcı olarak yanıtlıyoruz.




