Ekipman rehberi№ 18
Temel petek nasıl takılır? Çerçeve telleme adım adım
Çerçeveye tel nasıl gerilir, temel petek tele nasıl gömülür? Çıta delici, arıcı teli, mahmuz ve petek yapıştırma trafosuyla çerçeve hazırlığı.
Kısaca
- Temel petek, arıların üzerine düzgün petek ördüğü, göz deseni basılı balmumu levhadır.
- Çerçeveye gerilen tel, temel peteği taşır ve dolu peteğin süzmede kırılmasını önler.
- Tel, mahmuzla ya da petek yapıştırma trafosuyla mumun içine gömülür; trafo çok sayıda çerçevede zaman kazandırır.
Temel petek, üzerinde petek gözü deseni basılı ince bir balmumu levhadır. Arılar bu temel üzerine eşit gözlü ve düzgün petek örer. Temelin çerçevede sağlam durması için çerçeveye tel gerilir ve tel mumun içine gömülür. Doğru tellenmiş bir çerçeve, bal dolduğunda sarkmaz ve süzme makinesinde kırılmaz.
Çerçeve hazırlığı için neler gerekir?
- Çerçeve: Ahşap ya da plastik çerçeve.
- Çıta delici: Telin geçeceği delikleri çerçeve çıtalarına eşit aralıklarla açar.
- Arıcı teli: Makara hâlinde çerçeve teli.
- Mahmuz veya petek yapıştırma trafosu: Teli temel peteğin içine gömmek için.
- Temel petek: Çerçeve ölçüsüne uygun balmumu levha.
Çerçeveye tel nasıl gerilir?
- Delikleri açın: Çerçevenin yan çıtalarına çıta deliciyle eşit aralıklı delikler açın.
- Teli geçirin: Teli delikler arasından zikzak şekilde geçirin.
- Gerin ve sabitleyin: Teli, parmakla çekildiğinde tını verecek kadar gerin ve uçlarını çerçeveye sabitleyin. Gevşek tel temeli taşıyamaz, fazla gerilmiş tel ise çıtayı esnetebilir.
Temel petek tele nasıl gömülür?
Temel petek, tellerin üzerine gelecek şekilde çerçeveye yerleştirilir ve tel mumun içine gömülür. Bunun için iki yöntem kullanılır:
| Yöntem | Nasıl yapılır? | Avantajı |
|---|---|---|
| Mahmuz | Mahmuz tel boyunca bastırılarak ilerletilir; hafifçe ısıtılması teli mumun içine daha kolay yerleştirir. | Basit, ek güç kaynağı gerektirmez |
| Petek yapıştırma trafosu | Tele kısa süreli akım verilir; ısınan tel mumu eritip içine gömülür. | Hızlı ve düzgün; çok sayıda çerçevede zaman kazandırır |
Trafoyla çalışırken akımı kısa tutun: tel fazla ısınırsa mumu keser ve temel petek ikiye ayrılabilir.
Temel petek hazırlarken sık yapılan hatalar
- Soğuk ortamda çalışmak: Soğukta balmumu kırılganlaşır; temel petekleri ılık bir ortamda tutmak kırılmayı önler.
- Temeli çerçeveye tam oturtmamak: Temelin üst çıtaya iyi sabitlenmesi gerekir; gerekirse az miktarda eritilmiş balmumuyla sabitlenebilir. Az miktarda mumu eritmek için balmumu eritme cezvesi pratiktir.
- Gevşek tel: Bal dolan petek ağırlaştığında gevşek tel sarkar ve petek dalgalanır.
Temel petek yerine hazır petek verilebilir mi?
Evet. Arıların daha önce ördüğü petekli çerçeve verilen koloni, petek örmek için harcayacağı bal ve enerjiyi toplama ve kuluçkaya ayırır. Bu özellikle yeni bölmelerde ve ballık hazırlığında zaman kazandırır. Koloni sağlığı için kaynağı bilinen, temiz petek kullanılmalıdır.
Hazırlanan çerçeveler ne zaman verilir?
Arılar temel peteği en hızlı, dışarıda nektar akımının olduğu ve koloninin güçlü olduğu dönemde örer. Temel petekli çerçeveyi kovana, kuluçkalığın kenarına ya da iki petekli çerçevenin arasına vermek yaygın bir uygulamadır. Koloni gelişimi ve sezon planlaması için arıcılıkta ilk yıl yazımıza göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Temel petek nedir?
Üzerinde petek gözü deseni basılı ince bir balmumu levhadır. Arılar bu temelin üzerine düzgün ve eşit gözlü petek örer.
Çerçeveye neden tel gerilir?
Tel temel peteği taşır; bal dolan petek ağırlaştığında sarkmasını ve süzme makinesinde kırılmasını önler.
Petek yapıştırma trafosu ne işe yarar?
Çerçeve teline kısa süreli akım vererek teli ısıtır; ısınan tel temel peteğin mumunu eritip içine gömülür. Çok sayıda çerçeve hazırlarken zaman kazandırır.
KEVSER ARICILIK
1995'ten beri arıcılık yapan, 1999'dan beri arıcılık malzemeleri tasarlayıp üreten Bursa Yıldırım'daki aile işletmesi. Sorularınızı arıcı olarak yanıtlıyoruz.



