Arıcılık№ 08
Kovanı kışa hazırlamak: sonbahar kontrol listesi
Koloni gücü, yiyecek stoku, arı sağlığı, havalandırma ve kovan girişi… Kovanları kışa hazırlarken kontrol edilmesi gerekenler.
Kısaca
- Kış hazırlığı sonbaharın başında, hava soğumadan yapılır.
- Güçlü koloni, verimli ana arı ve yeterli yiyecek kışı geçirmenin temelidir.
- Varroa mücadelesinde yalnızca ruhsatlı ürünler kullanılmalıdır.
Kışı sağlıklı geçiren bir koloni, ilkbaharda güçlü bir başlangıç yapar. Kış hazırlığı sonbaharın başında, hava soğumadan ve arılar hâlâ aktifken yapılmalıdır. Aşağıdaki kontrol listesi, kovanlarınızı kışa hazırlarken dikkat etmeniz gereken başlıca konuları özetliyor.
1. Koloni gücü
Kışı en iyi güçlü koloniler geçirir. Arıların yoğunluğunu ve yavru alanını kontrol edin. Zayıf koloniler kışın salkımı sıcak tutmakta zorlanır; bu tür kolonilerin başka bir zayıf koloniyle birleştirilmesi sıkça başvurulan bir yöntemdir.
2. Ana arının durumu
Kovanda verimli bir ana arı olduğundan emin olun. Düzenli yumurta ve kapalı yavru, ana arının varlığının en iyi göstergesidir. Anasız ya da verimsiz ana arılı bir koloninin kışı çıkarma ihtimali düşüktür.
3. Yiyecek stoku
Arılar kış boyunca depoladıkları balla beslenir. Kovanda yeterli bal ve polen bulunduğunu kontrol edin. Gereken miktar; bölgenin iklimine, kışın uzunluğuna ve koloninin gücüne göre değişir. Emin değilseniz bölgenizdeki deneyimli arıcılara ya da tarım müdürlüğüne danışın.
Stok yetersizse, hava henüz ılıkken şurupla destek besleme yapılabilir. Kovan üstü turbo yemlik ya da çerçeve yemlik bu iş için uygundur. Soğuk havada arılar şurubu işleyemez; bu dönemde kovanı açmaktan kaçının.
Kışın arıyı soğuk değil, açlık ve nem öldürür.
4. Arı sağlığı ve varroa
Varroa akarı, kışlık arıların sağlığını ciddi biçimde etkileyen başlıca zararlılardandır. Sonbaharda akar yoğunluğunu kontrol edin. Mücadelede yalnızca Tarım ve Orman Bakanlığınca ruhsatlandırılmış ürünleri, etiketindeki talimatlara uyarak kullanın; gerektiğinde veteriner hekime ve il/ilçe müdürlüğüne danışın. Bal hasadı yapılacak dönemde uygulama kurallarına özellikle dikkat edin.
5. Nem ve havalandırma
Salkımdaki arıların solunumu kovanda nem oluşturur. Bu nem soğuk kapağın altında yoğuşup arıların üzerine damlarsa koloniye zarar verir. Kovanı hafifçe öne eğimli yerleştirin; böylece yoğuşan su dışarı akar. Kapak altında küçük bir havalandırma aralığı bırakmak nemin dışarı çıkmasına yardımcı olur.
6. Kovan girişi
Kışın kovan girişini daraltın. Dar giriş hem ısı kaybını azaltır hem de farelerin kovana girmesini zorlaştırır. Giriş deliğini tamamen kapatmayın; arıların temizlik uçuşu yapabilmesi ve havalandırma için açık kalmalıdır. Nakil ve özel durumlar için kovan ağzı kapama kullanılabilir.
7. Rüzgâr ve fiziksel koruma
- Kovanları sert rüzgârdan koruyun; gerekirse rüzgâr kesici kullanın.
- Kapakların sağlam oturduğundan emin olun. Rüzgârlı bölgelerde kapakları sabitleyin; kovan kilitleri bu iş için kullanılabilir.
- Kovanları doğrudan toprağa değil, altlık üzerine yerleştirin.
8. Kışın kovanı rahat bırakın
Soğuk havada kovanı açmak salkımı dağıtır ve ısı kaybına yol açar. Kış boyunca dışarıdan kontrol yeterlidir: kovan girişindeki ölü arılar, kapakların durumu ve güneşli günlerdeki temizlik uçuşları hakkında fikir verir.
İlkbaharda ilk kontrol
Kışın sonunda, havanın ısındığı ve arıların rahatça uçtuğu ilk günlerde kısa bir kontrol yapın. Yiyecek stokunu, ana arının varlığını ve koloninin gücünü değerlendirin. İlkbahar başında koloni hızla büyümeye başlar ve yiyecek tüketimi artar; bu dönem açlık riskinin yüksek olduğu bir dönemdir.
Kış hazırlığı kontrol listesi
- Koloni yeterince güçlü mü?
- Verimli bir ana arı var mı?
- Yeterli bal ve polen stoku var mı?
- Varroa kontrolü yapıldı mı?
- Kovan hafifçe öne eğimli mi, kapak altında havalandırma var mı?
- Giriş daraltıldı mı?
- Kapaklar sağlam ve sabit mi?
Sık sorulan sorular
Kış hazırlığına ne zaman başlanmalı?
Sonbaharın başında, hava soğumadan ve arılar hâlâ aktifken başlanmalıdır. Besleme ve sağlık kontrolleri soğuklar gelmeden tamamlanmalıdır.
Kışın kovan açılır mı?
Soğuk havada kovan açılmamalıdır. Salkım dağılır ve koloni ısı kaybeder. Kış boyunca dışarıdan gözlem yeterlidir.
Varroa mücadelesinde hangi ürünler kullanılmalı?
Yalnızca Tarım ve Orman Bakanlığınca ruhsatlandırılmış ürünler, etiketindeki talimatlara uyularak kullanılmalıdır. Gerektiğinde veteriner hekime danışılmalıdır.
KEVSER ARICILIK
1995'ten beri arıcılık yapan, 1999'dan beri arıcılık malzemeleri tasarlayıp üreten Bursa Yıldırım'daki aile işletmesi. Sorularınızı arıcı olarak yanıtlıyoruz.




